Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στη Ραφήνα Αττικής έφερε στο φως η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, στο πλαίσιο των σωστικών ανασκαφών που διεξάγονται από το 2024 για το έργο «Διευθέτηση – Οριοθέτηση Ρέματος Ραφήνας». Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ξεχωρίζει μια εξαιρετικά σημαντική ταφή σε πίθο, η οποία χρονολογείται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200–2000 π.Χ.), προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές της 3ης χιλιετίας π.Χ. στην Αττική.
Η εντυπωσιακή ταφή σε πίθο
Ο πίθος εντοπίστηκε τοποθετημένος σε λάκκο λαξευμένο στο αργιλόχωμα της νότιας όχθης του ρέματος. Με ύψος 1,74 μ., ογκώδες σχήμα και οριζόντιες λαβές στη ζώνη της κοιλιάς, το αγγείο φέρει τη χαρακτηριστική σχοινοειδή ανάγλυφη διακόσμηση που συναντάται σε αγγεία της περιόδου. Το στόμιό του σφραγιζόταν από ισχυρό ημικυκλικό τοίχο με ποταμίσιες κροκάλες, ενώ δύο μεγάλοι λίθοι σε συνδυασμό με μικρότερες πλάκες σχημάτιζαν ψευδόθυρα, μια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική επιλογή που φανερώνει περίτεχνη ταφική μέριμνα.
Στο εσωτερικό του πίθου αποκαλύφθηκαν οστά δύο ανθρώπων, τοποθετημένα πάνω σε στρώμα από άμμο και βότσαλα και καλυμμένα με μεγάλους λίθους που καταλάμβαναν σχεδόν όλο το διαθέσιμο χώρο. Το σύνολο των κατασκευαστικών και ταφικών στοιχείων αναδεικνύει μια ιδιαίτερα προσεγμένη τελετουργική διαδικασία, αντικατοπτρίζοντας τον σεβασμό προς τους νεκρούς.
Πλούσια κτερίσματα και κυκλαδικές επιρροές
Ανάμεσα στα κτερίσματα της ταφής περιλαμβάνονται χάλκινη λαβίδα, ωοειδής πλακοειδής λίθος (πιθανώς τράπεζα), αιχμές οψιανού και αγγεία. Τα ευρήματα αυτά όχι μόνο επιβεβαιώνουν τις επαφές του οικισμού με κυκλαδικούς και ανατολικούς πολιτισμούς, αλλά συμβάλλουν στην κατανόηση της κοινωνικής δομής και των μεταθανάτιων αντιλήψεων των κοινοτήτων της περιοχής.
Η απομονωμένη ταφή θεωρείται εξαιρετικά σημαντική, καθώς έρχεται να συμπληρώσει τα ήδη γνωστά νεκροταφεία της ίδιας περιόδου στο Τσέπι και το Μάτι Μαραθώνα, στον Άγιο Κοσμά Ελληνικού και στα Αστέρια Γλυφάδας. Τα νέα δεδομένα υπογραμμίζουν την ποικιλία των ταφικών πρακτικών κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού στην Αττική.
Κυκλικός λάκκος με τελετουργικά ίχνη
Σε απόσταση περίπου δύο μέτρων νοτιοανατολικά του πίθου εντοπίστηκε ένας μεγάλος κυκλικός λάκκος με ίχνη μακρόχρονης χρήσης και καύσης. Στο ανώτερο τμήμα του βρέθηκε βουκράνιο, μαζί με κεραμική και χάλκινα νομίσματα ιστορικών χρόνων, ενώ στον πυθμένα του, πάνω σε παχύ στρώμα καύσης, αποκαλύφθηκαν σκελετός ιπποειδούς και οστά μικρότερων ζώων. Η συνδυαστική μελέτη των ευρημάτων και οι αναλύσεις των φυσικών επιστημών αναμένεται να φωτίσουν πιθανές τελετουργικές πρακτικές με θυσίες ζώων και να προσφέρουν στοιχεία για τη διαχρονική ιερότητα του χώρου.
Νέα κεφάλαια στην ιστορία της Ραφήνας
Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά τις ανασκαφές του Δημητρίου Θεοχάρη στους οικισμούς της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, τα νέα ευρήματα στις όχθες του ρέματος Ραφήνας εμπλουτίζουν την αρχαιολογική εικόνα της περιοχής. Αποκαλύπτουν πτυχές της κοινωνικής οργάνωσης, των λατρευτικών πρακτικών και των ταφικών εθίμων, επιβεβαιώνοντας ότι η Ραφήνα αποτελούσε σημαντικό κέντρο της πρώιμης προϊστορίας.
Δημοσίευση σχολίου