Από τις Διναρικές Άλπεις και τα φιόρδ της Ισλανδίας μέχρι τη Σλοβενία, τον Καύκασο και την αρκτική Λαπωνία. Δέκα διαδρομές όπου ο δρόμος γίνεται μέρος της ιστορίας του τόπου.
Υπάρχουν τόποι που τους γνωρίζεις από τον δρόμο. Τους βλέπεις από το παράθυρο ενός αυτοκινήτου, από ένα τρένο ή από το κατάστρωμα ενός πλοίου και τόποι που χρειάζονται χρόνο που έχουν ανάγκη το βήμα.
Τα μονοπάτια είναι ένας διαφορετικός τρόπος να διαβάσεις έναν τόπο. Δεν υπάρχει η ταχύτητα του δρόμου αλλά η ανηφόρα, η πέτρα κάτω από τα παπούτσια, το δάσος που αλλάζει, ο άνεμος στην κορυφογραμμή. Υπάρχει η μικρή παύση πριν από μια στροφή και εκείνη η στιγμή που ένα τοπίο ανοίγει ξαφνικά μπροστά σου.
1. Via Dinarica White Trail – εκεί όπου τα Βαλκάνια συναντούν το βουνό
Η Via Dinarica White Trail δεν είναι ένα μονοπάτι που το περπατάς βιαστικά. Από τη Σλοβενία προς την Αλβανία, διασχίζει την Κροατία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, ακολουθώντας τη ραχοκοκαλιά των Διναρικών Άλπεων. Εδώ το βουνό έχει ακόμη κάτι από την παλιά του μορφή. Ασβεστολιθικές κορυφές, δάση, ορεινά λιβάδια, βαθιές κοιλάδες και περάσματα συνθέτουν ένα τοπίο που δεν έχει αποκοπεί από την ανθρώπινη παρουσία. Στη διαδρομή συναντά κανείς το Εθνικό Πάρκο Sutjeska και το Durmitor, ενώ η πορεία προς την Αλβανία γίνεται σταδιακά πιο άγρια. Η Via Dinarica είναι περισσότερο μια μεγάλη γεωγραφική αφήγηση παρά ένα απλό μονοπάτι. Κάθε σύνορο αλλάζει και το τοπίο. Η ίδια οροσειρά συνεχίζει, αλλά οι άνθρωποι, οι γλώσσες και οι μνήμες αλλάζουν.
2. Hornstrandir – εκεί όπου τελειώνει ο δρόμος
Στα Westfjords της Ισλανδίας βρίσκεται η Hornstrandir, μια χερσόνησος όπου ο άνθρωπος δεν έχει καταφέρει να επιβάλει τον ρυθμό του. Δεν υπάρχει οδικό δίκτυο. Η πρόσβαση γίνεται με πλοίο και από εκεί αρχίζει η πεζοπορία. Οι πλαγιές κατεβαίνουν απότομα προς τη θάλασσα. Τα φιόρδ εισχωρούν βαθιά στη στεριά και οι καταπράσινοι γκρεμοί δημιουργούν ένα τοπίο που μοιάζει σχεδόν προϊστορικό. Η περιοχή είναι γνωστή και για την αρκτική αλεπού και την πλούσια ορνιθοπανίδα της. Εδώ ο πεζοπόρος δεν αισθάνεται ότι βρίσκεται σε έναν ακόμη τουριστικό προορισμό. Αισθάνεται ότι βρίσκεται σε έναν τόπο όπου η φύση εξακολουθεί να έχει τον πρώτο λόγο.
3. Wales Coast Path – περπατώντας στην άκρη της Ευρώπης
Η ακτογραμμή της Ουαλίας είναι ένας άλλος τρόπος να διαβάσεις μια χώρα. Το Wales Coast Path, μήκους περίπου 1.400 χιλιομέτρων, ακολουθεί σχεδόν ολόκληρη την ακτή της Ουαλίας. Παραλίες, βράχια, μικροί όρμοι, χωριά και παλιά λιμάνια διαδέχονται το ένα το άλλο. Δεν χρειάζεται να περπατήσει κανείς ολόκληρη τη διαδρομή. Τα οκτώ τμήματά της επιτρέπουν στον επισκέπτη να γνωρίσει διαφορετικά πρόσωπα της ουαλικής ακτής. Στο Pembrokeshire οι γκρεμοί γίνονται δραματικοί. Στο Anglesey η θάλασσα ανοίγει τον ορίζοντα. Στον νότο, το τοπίο γίνεται περισσότερο κατοικημένο. Η διαδρομή δείχνει πως η ακτή δεν είναι απλώς ένα φυσικό όριο. Είναι ένας τόπος όπου συναντώνται η θάλασσα, η ιστορία, η αλιεία και η καθημερινή ζωή. Το Wales Coast Path δημιουργήθηκε ως ενιαία διαδρομή το 2012 και σήμερα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παράκτια μονοπάτια μεγάλων αποστάσεων στην Ευρώπη.
4.
4. Slovenian Mountain Trail – η Σλοβενία μέσα από τα βουνά
Η Slovenian Mountain Trail είναι μια διαδρομή που επιτρέπει στον πεζοπόρο να διασχίσει τη Σλοβενία από το ένα άκρο στο άλλο. Περίπου 616 χιλιόμετρα δρόμου περνούν από δάση, καρστικά τοπία, ορεινά λιβάδια και τις κορυφές των Ιουλιανών Άλπεων. Υπάρχουν ορεινά καταφύγια, κορυφές και τμήματα διαφορετικής δυσκολίας. Το βουνό εδώ δεν είναι απομονωμένο από τον άνθρωπο. Τα καταφύγια, τα χωριά και τα παλιά περάσματα αποτελούν συνέχεια μιας μακράς σχέσης των κατοίκων με το ορεινό περιβάλλον. Κάπου ανάμεσα στην πέτρα και στο πράσινο, το μονοπάτι θυμίζει ότι τα βουνά δεν χωρίζουν πάντοτε τους ανθρώπους αλλά συχνά τους ενώνουν.
5. Transcaucasian Trail – ο νέος δρόμος του Καυκάσου
Ο Transcaucasian Trail είναι διαφορετικός από τις περισσότερες διαδρομές της λίστας. Δεν είναι ένα παλιό μονοπάτι που απλώς ανακαλύφθηκε ξανά. Είναι ένα μεγάλο έργο που δημιουργείται σταδιακά από ανθρώπους που χαράζουν, συντηρούν και τεκμηριώνουν νέες διαδρομές. Στην Άνω Σβανετία, στη Γεωργία, ένα τμήμα περίπου 140 χιλιομέτρων μπορεί ήδη να περπατηθεί σε επτά έως εννέα ημέρες. Περνά από ορεινά περάσματα, δάση, αλπικά λιβάδια, ποτάμια και χωριά. Και εδώ το τοπίο δεν είναι άδειο. Οι παλιοί πύργοι της Σβανετίας στέκουν ακόμη πάνω από τα χωριά. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν στις κοιλάδες. Το μονοπάτι περνά από έναν κόσμο όπου το παλιό και το καινούργιο συνυπάρχουν. Ολόκληρο το σχέδιο του Transcaucasian Trail φιλοδοξεί να δημιουργήσει δίκτυο περίπου 3.000 χιλιομέτρων στον Καύκασο. Προς το παρόν, σημαντικά τμήματα είναι ήδη προσβάσιμα σε πεζοπόρους.
6. Mettelhorn – πάνω από το Zermatt
Στις Άλπεις υπάρχουν κορυφές που έγιναν διάσημες. Και υπάρχουν άλλες που βρίσκονται λίγο πιο πέρα από τη μεγάλη τουριστική εικόνα. Το Mettelhorn, στα 3.406 μέτρα, βρίσκεται πάνω από το Zermatt και προσφέρει ένα από τα μεγάλα πανοράματα της περιοχής. Από εδώ η θέα προς τις μεγάλες κορυφές των Άλπεων αποκτά άλλη κλίμακα. Το βουνό, η πέτρα και ο πάγος γίνονται ένα ενιαίο γεωγραφικό σώμα. Η ανάβαση όμως είναι απαιτητική και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή τουριστική βόλτα. Οι συνθήκες στο μεγάλο υψόμετρο μπορούν να αλλάξουν γρήγορα.
7. Mercantour – οι Άλπεις λίγο πριν συναντήσουν τη Μεσόγειο
Στο νοτιοδυτικό άκρο των Άλπεων, το Mercantour έχει μια ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Εδώ οι ψηλές κορυφές συναντούν ένα κλίμα που θυμίζει περισσότερο Μεσόγειο. Δάση, αλπικά λιβάδια, βραχώδεις πλαγιές και βαθιές κοιλάδες δημιουργούν ένα τοπίο διαφορετικό από εκείνο των κεντρικών Άλπεων. Το Εθνικό Πάρκο διαθέτει εκατοντάδες χιλιόμετρα μονοπατιών, πολλά από τα οποία ακολουθούν παλιές διαδρομές ανθρώπων, κοπαδιών και εμπορίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Vallée des Merveilles, όπου σώζονται χιλιάδες προϊστορικές βραχογραφίες. Έτσι η πεζοπορία εδώ γίνεται και μια διαδρομή μέσα στον χρόνο.
8. Pennine Way – η πέτρινη ραχοκοκαλιά της Βρετανίας
Το Pennine Way συνδέει το Edale με το Kirk Yetholm, διασχίζοντας περίπου 431 χιλιόμετρα αγγλικού και σκωτσέζικου τοπίου. Δεν υπάρχουν εδώ οι κορυφές των Άλπεων. Υπάρχει όμως κάτι άλλο: ο ορίζοντας. Χερσότοποι, πέτρινα τείχη, κοιλάδες και χαμηλές κορυφογραμμές συνθέτουν ένα τοπίο που μοιάζει λιτό και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινο. Το μονοπάτι περνά από τρία εθνικά πάρκα και το North Pennines National Landscape.
Είναι μια πεζοπορία όπου η ομορφιά δεν βρίσκεται στην εντυπωσιακή κορυφή αλλά στην επανάληψη του τοπίου, στον άνεμο, στην υγρασία, στην πέτρα, στην αίσθηση ότι περπατάς σε μια χώρα που αποκαλύπτεται αργά.
9. Kungsleden – πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο
Στη Σουηδική Λαπωνία βρίσκεται το Kungsleden, το «Βασιλικό Μονοπάτι». Η διαδρομή εκτείνεται περίπου 450 χιλιόμετρα, από το Abisko έως το Hemavan, περνώντας από μερικά από τα σημαντικότερα φυσικά τοπία της βόρειας Σουηδίας. Εδώ το φως αλλάζει την αντίληψη του χρόνου. Το καλοκαίρι, κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, ο ήλιος παραμένει για μεγάλα διαστήματα πάνω από τον ορίζοντα. Οι κοιλάδες γεμίζουν πράσινο, οι λίμνες αντανακλούν τον ουρανό και τα βουνά μοιάζουν να συνεχίζονται χωρίς τέλος.
Το βόρειο τμήμα του Kungsleden, ανάμεσα στο Abisko και το Nikkaluokta, είναι από τα πιο γνωστά και προσφέρει μια πρώτη γνωριμία με την αρκτική πεζοπορία. Η διαδρομή περνά από τέσσερα εθνικά πάρκα, ανάμεσά τους το Abisko και το Sarek, καθώς και από την περιοχή Laponia της UNESCO.
10. Το μονοπάτι ως μνήμη
Οι δέκα αυτές διαδρομές δεν είναι ίδιες. Άλλες είναι παλιές και άλλες δημιουργούνται σήμερα. Άλλες περνούν από τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές και άλλες οδηγούν σε τόπους όπου ο άνθρωπος παραμένει επισκέπτης. Κι όμως, όλες έχουν κάτι κοινό.
Το μονοπάτι δεν είναι απλώς μια γραμμή πάνω σε έναν χάρτη αλλά η αποτύπωση μιας κίνησης μέσα στον χώρο. Κάποτε περνούσαν από εκεί ποιμένες, έμποροι, κυνηγοί, στρατιώτες, κάτοικοι χωριών. Σήμερα περνά ο πεζοπόρος. Αλλάζει ο άνθρωπος αλλά ο τόπος μένει ίδιος. Ίσως γι’ αυτό η πεζοπορία έχει κάτι περισσότερο από την άσκηση ή την περιπέτεια. Είναι ένας τρόπος να ξαναβρείς την κλίμακα του τοπίου. Να δεις το βουνό όχι σαν εικόνα. Να το περπατήσεις. Να ακούσεις το νερό σε μια κοιλάδα, να σταθείς σε ένα πέρασμα, να κοιτάξεις ένα χωριό από ψηλά και να καταλάβεις γιατί χτίστηκε εκεί. Και τότε το ταξίδι αλλάζει. Δεν είσαι πλέον περαστικός από έναν τόπο. Για λίγο, γίνεσαι μέρος της διαδρομής του.
Δημοσίευση σχολίου