Οι συναρπαστικές ιστορίες αγάπης μοιάζουν να έχουν γίνει τα πρώτα θύματα κάθε πολέμου. Πριν ακόμη σωπάσουν τα όπλα, πριν χαθούν τα σύνορα και οι βεβαιότητες, σιωπούν οι εξομολογήσεις, αναβάλλονται τα αγγίγματα, παγώνουν οι υποσχέσεις. Ο έρωτας, που κάποτε υπήρξε η πιο επαναστατική πράξη ελευθερίας, μετατρέπεται σε ύποπτη υπόθεση.
Ο έρωτας στη Γραμμή του Μετώπου έχει τίτλο Forbidden Love. Κράτησα αυτή τη φράση γιατί φέρει μέσα της κάτι αυταρχικό και επιβεβλημένο, μια σκιά απαγόρευσης που θυμίζει καθεστώς, επιτήρηση, συμμόρφωση. Είναι η σύγχρονη εκδοχή του «απαγορευμένου» έρωτα στην εποχή μας. Ενός έρωτα που ακόμη συζητείται, ακόμη ελέγχεται, ακόμη διαπραγματεύεται την ύπαρξή του, αντί να θεωρείται αυτονόητο δικαίωμα της ανθρώπινης φύσης.
Μιλάμε διαρκώς για απελευθέρωση. Για την ελευθερία της επιλογής, της επιθυμίας, της συνύπαρξης. Κι όμως, ζούμε τη χειρότερη μορφή σκλαβιάς: την τυραννία της σχέσης, την εμμονική παρέμβαση, τον αλάνθαστο δικαιωματισμό μέσα σε έναν κόσμο κατασκευασμένο να φαίνεται αποδεκτός για όλους. Έναν κόσμο που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά ένα εύθραυστο και συχνά γελοίο δημιούργημα της κυρίαρχης τάξης — μια ψευδαίσθηση κανονικότητας που επιτρέπει ό,τι συμφωνεί με τις επιταγές της και απορρίπτει ό,τι ξεφεύγει.
Κι όμως, στον πόλεμο, εκεί όπου όλα καταρρέουν, ο άνθρωπος συχνά ανακτά μια πρωτόγονη καθαρότητα. Ο Ουκρανός και η Ρωσίδα — δύο πρόσωπα σε αντίπαλα στρατόπεδα — δεν μετρούν την απόγνωση περισσότερο απ’ όσο μετρούν την ανάγκη τους ο ένας για τον άλλον. Μέσα στη δίνη της καταστροφής, η ταυτότητα, η εθνικότητα, η πολιτική θέση ξεθωριάζουν μπροστά στη δύναμη της επιθυμίας να κρατηθούν από κάτι ζωντανό. Ο έρωτας εκεί δεν είναι σύνθημα· είναι ανάσα. Δεν είναι ιδεολογία· είναι επιβίωση.
Στις λεγόμενες ελεύθερες κοινωνίες, εχθροί και σύμμαχοι παίρνουν θέσεις με πάθος και βεβαιότητα. Υψώνουν φωνές, γράφουν αναρτήσεις, υιοθετούν στρατόπεδα. Κι όμως, κανείς δεν τους αναγνωρίζει πραγματικά. Γίνονται αόρατοι μέσα στην ίδια τους τη βεβαιότητα. Αντιδρούν σαν βαμπίρ — τρέφονται από τη σύγκρουση και πλήττουν ύπουλα ο ένας τον άλλον, συχνά στο όνομα της ηθικής. Ο έρωτας μέσα σε αυτό το πλαίσιο γίνεται ακόμη μία αφορμή διαχωρισμού. Μία ακόμη αιτία κρίσης, ελέγχου, επιβολής.
Και έρχεται ο Άγιος Βαλεντίνος, σύμβολο μιας ημέρας που γιορτάζει την αγάπη, να σταθεί όχι στα φωτισμένα τραπέζια των εστιατορίων, αλλά δίπλα στις ψυχές των στρατιωτών στα χαρακώματα. Εκεί όπου η αγάπη δεν συνοδεύεται από λουλούδια και ευχές, αλλά από λάσπη, κρύο και την αβεβαιότητα της επόμενης αυγής. Οι επιστρατευμένοι πολεμιστές της ειρήνης περιμένουν. Περιμένουν ένα γράμμα, ένα μήνυμα, μια φωνή. Περιμένουν το αντάμωμα που ίσως καθυστερήσει, ίσως ματαιωθεί, ίσως δεν έρθει ποτέ.
Παραμένουν υπάκουοι στο στράτευμα, χωρίς να γνωρίζουν αν θα ξημερώσει γι’ αυτούς άλλη μια μέρα. Κι όμως, μέσα τους φυλάνε μια εικόνα: το πρόσωπο που αγαπούν. Είναι τόσο βαθιά ριζωμένη η επιθυμία του σμιξίματος, που ακόμη και μέσα από ναρκοπέδιο θα περνούσαν αν τους το ζητούσε η μοίρα, μόνο και μόνο για ένα φιλί, για μια αγκαλιά που θα τους επαναφέρει στη ζωή.
Αυτοί οι έρωτες δεν έχουν ανάγκη από προστάτες Αγίους. Δεν ζητούν μεσολαβητές. Έχουν τον δικό τους Θεό, έναν Θεό που γεννιέται από την ανάγκη του ανθρώπου να αγαπά και να αγαπιέται, ακόμη και όταν όλα γύρω του διαλύονται. Είναι έρωτες που δεν υπογράφουν συνθήκες, δεν υπακούν σε σύνορα, δεν αναγνωρίζουν στρατόπεδα. Είναι πράξεις αντίστασης μέσα στον παραλογισμό.
Ίσως τελικά ο έρωτας στη Γραμμή του Μετώπου να είναι η πιο καθαρή μορφή ελευθερίας. Εκεί όπου όλα απαγορεύονται, εκείνος επιμένει. Εκεί όπου όλα διατάσσονται, εκείνος απειθαρχεί. Και μέσα στην πιο σκοτεινή εποχή, ανάβει ένα φως που δεν μπορεί να σβήσει με διατάγματα.
Valentine’s Day forever!
Δημοσίευση σχολίου