Στην Ήπειρο, το πρωινό δεν είναι απλώς η αρχή της ημέρας. Είναι μια σιωπηλή τελετουργία που ενώνει τον άνθρωπο με το τοπίο, το κλίμα και την ιστορία του τόπου. Στα πέτρινα χωριά της Πίνδου, στα Ζαγοροχώρια και στις πεδινές εκτάσεις γύρω από την Άρτα και την Πρέβεζα, το πρωινό τραπέζι στήνεται εδώ και αιώνες με ταπεινά αλλά ουσιαστικά υλικά, προϊόντα μιας γης σκληρής και γενναιόδωρης μαζί.
Στην καρδιά του ηπειρώτικου πρωινού βρίσκεται το ζυμωτό ψωμί. Φτιαγμένο από ντόπιο σιτάρι, ψημένο σε ξυλόφουρνους και ζυμωμένο με προζύμι που περνά από γενιά σε γενιά, το ψωμί δεν είναι συνοδευτικό· είναι πρωταγωνιστής. Πάνω του απλώνεται μέλι από τα βουνά της Πίνδου, αρωματικό και σκούρο, ή ντόπιο βούτυρο και μαλακό τυρί, δημιουργώντας έναν συνδυασμό απλό και βαθιά χορταστικό.
Δίπλα στο ψωμί, ο τραχανάς κατέχει ξεχωριστή θέση. Είτε ξινός είτε γλυκός, μαγειρεμένος με γάλα ή νερό, είναι μια γεύση που θυμίζει χειμώνα, οικογένεια και θαλπωρή. Ο τραχανάς δεν ήταν μόνο φαγητό, αλλά τρόπος επιβίωσης: αποξηραμένος το καλοκαίρι, συνόδευε τις οικογένειες όλο τον χρόνο, προσφέροντας ενέργεια στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους πριν από τη δουλειά στο χωράφι ή στα κοπάδια.
Στο ηπειρώτικο πρωινό συναντά κανείς και τα γαλακτοκομικά, προϊόντα μιας μακράς κτηνοτροφικής παράδοσης. Γιαούρτι πηχτό, πρόβειο ή κατσικίσιο, σερβίρεται συχνά με μέλι ή με λίγους ξηρούς καρπούς. Τυριά όπως η φέτα, το γαλοτύρι και το ανθότυρο συνοδεύουν το τραπέζι, προσφέροντας γεύση και πρωτεΐνη σε ένα ξεκίνημα ημέρας που απαιτεί αντοχή.
Δεν λείπουν και οι πίτες. Ηπειρώτικες ζύμες λεπτές, γεμισμένες με χόρτα, τυρί ή κολοκύθα, ψήνονται από την προηγούμενη ημέρα και ζεσταίνονται το πρωί, μετατρέποντας το πρωινό σε μικρό γιορτινό τραπέζι. Σε πολλές οικογένειες, μια κομμένη πίτα και ένα ποτήρι γάλα ή τσάι ήταν αρκετά για να ξεκινήσει η μέρα.
Σήμερα, το ηπειρώτικο πρωινό αποκτά νέα ζωή μέσα από τον τουρισμό και τις τοπικές πρωτοβουλίες. Ξενοδοχεία και ξενώνες συνεργάζονται με μικρούς παραγωγούς, προσφέροντας στους επισκέπτες γεύσεις αυθεντικές και τοπικές. Δεν πρόκειται απλώς για γαστρονομική εμπειρία, αλλά για μια μορφή πολιτιστικής αφήγησης: κάθε μπουκιά αφηγείται την ιστορία ενός τόπου που έμαθε να ζει με τη φύση και να αξιοποιεί ό,τι του προσφέρει.
Το ηπειρώτικο πρωινό, λιτό αλλά πλούσιο σε μνήμη και ουσία, παραμένει ένας από τους πιο αυθεντικούς τρόπους να γνωρίσει κανείς την Ήπειρο. Είναι το πρώτο καλωσόρισμα του τόπου στον ταξιδιώτη – ζεστό, αληθινό και βαθιά ανθρώπινο.
Δημοσίευση σχολίου