Ο Αργολικός μας κάμπος

Ο Αργολικός κάμπος ανθίσταται ακόμα

 Κατερίνας Γραμματικού

 

Οι Δαναΐδες ήρθαν στο Άργος και έφυγαν με ένα τρύπιο πιθάρι για τον Άδη, ενώ ο Ηρακλής παρέδωσε τα μήλα των Εσπερίδων στην Αθηνά. Στο πέρασμα του χρόνου, το μικρό φυτώριο του μύθου θα βλάσταινε ολόκληρο κάμπο.

Ο ερχομός του Merlin

Τα πρώτα κτήματα με πορτοκάλια Merlin στην Αργολίδα φυτεύτηκαν στο χωριό Αργολικό Αργολίδας από τον αείμνηστο ιερέα του χωριού Χρήστο Καββαθά. Το υπερατλαντικό ταξίδι του στην Αμερική και η μικρή παραμονή του στο Σαν Φρανσίσκο, κατά τη δεκαετία του ‘50, του γνώρισαν την ποικιλία εσπεριδοειδών που υπήρχε ήδη στην Ελλάδα αλλά δεν ήταν διαδεδομένη. Η ποικιλία Washington Navel είχε έρθει ήδη από τον Merlin το 1925 και έκτοτε ονομαζόταν «πορτοκάλια Μέρλιν». Ευδοκίμησαν στην Πελοπόννησο και έγιναν ο Χρυσός της Αργολίδας για τον περιούσιο λαό της. Οι κάτοικοι θα εγκατέλειπαν την ντομάτα και το στάρι, όπως είχαν εγκαταλείψει την σταφίδα και τα καπνά για να στραφούν στη δενδροκαλλιέργεια εσπεριδοειδών. Ο καμβάς του αργολικού κάμπου θα γέμιζε καρπούς, ενώ ο χυμός της θα έρεε σε όλον τον κόσμο.

 

Πορτοκάλια Αργολίδας

Οι βιομηχανίες εναλλάσσουν τη σκυτάλη

Τα φουγάρα με τα ντοματάδικα και τις κονσέρβες θα έσβηναν, παραχωρώντας τη θέση τους στα συσκευαστήρια και τυποποιητήρια. Τα εσπεριδοειδή απαιτούν άλλου είδους βιομηχανία αλλά ίδια εργατικά χέρια.

Μια άλλη όμως βιομηχανία καραδοκούσε από μακριά τη μεταμόρφωση της περιοχής.  Έβλεπε τα αγροκτήματα να γίνονται πανσιόν και τις αυλές πισίνες. Ναι, μέσα στις πλαγιές, τα βουνά και τον κάμπο μας εδραιώνεται ο τουρισμός, αυτός στον οποίο κι εμείς φτιάξαμε μνήμες.  Ήταν η παιδική χαρά μας. Τα παιχνίδια ήταν τα δέντρα μας. Οι φρέζες και τα τρίκυκλα τα αυτοκίνητά μας. Τους ξέρουμε καλά αυτούς τους δρόμους που περνούν έξω από πλίνθινα σπίτια και οδηγούν σε έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό – κορυφαίο του κόσμου! Είναι οι ίδιοι που περνούσαν στα αρχαία χρόνια κι ενώνουν ακόμα σήμερα το παρελθόν μας με το παρόν, μπορεί να οδηγούν και στο μέλλον. Τους ξέρουμε καλά αυτούς τους δρόμους γιατί τους περνούσαμε με τα ποδήλατα. Μια συμμορία μικρομέγαλα παιδιά, βάζαμε και μανταλάκι στις ακτίνες, έτσι για τον θόρυβο. Γιατί πώς να το κάνεις, ο θόρυβος ξεσηκώνει.

Αυτός ο κάμπος έχει και πουλάει ακόμα γη ώστε να αλλάζει πρόσωπα.

Από τα πηγάδια στα γρανάζια και τα μαύρα φίδια

Τον ξέρουμε τον κάμπο μας, δεν έχει σβολιασμένα χώματα, είναι οργωμένα καλά κι ας πλεονάζουν στο έδαφος υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ας καίνε τα λιπάσματα το χώμα και χάνονται πολλά σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας τριγύρω. Κι ας ραπίζουν νεφέλες παλαβιάρικα ραντιστικά, ας πνίγουν την ανάσα μας καπνοί από καμινάδες και φωτοχημικό νέφος, η στρόφιγγα του νερού έχει σημασία πότε γεμίζει και πότε αδειάζει το κανάλι.

Η κατανάλωση έχει μεγαλύτερη αξία από την επιβίωση. Φευ!  

Δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να ευδοκιμήσει καλύτερα σε αυτόν τον τόπο. 

Υπάρχει ακόμα η κόφτρα στη φαντασία μας κι ας περνά στην ιστορία σαν σπάνια λέξη, όπως τα νυχτέρια του πατέρα, η υγρασία και η φθορά, ο παγετός, η φτώχεια γιατί ήσουν αγρότης. Τώρα που πάπιες και χήνες δεν κολυμπούν στα αυλάκια και η αγροτιά έπιασε δουλειά στα γραφεία, γαιοκτήμονες επενδύουν σε ξενοδοχεία και συσσωρεύουν πλούτο απ’ το εμπόριο. Το μαγκανοπήγαδο σίγησε και η πομόνα δουλεύει όταν την πληρώνεις. Τεχνητή βροχή είναι η «λύση» στη λειψυδρία, είπαν. Μαύρα λάστιχα σαν φίδια, πολυαιθυλένιο, ανθεκτικά στον ήλιο και τις καιρικές συνθήκες μοιράζουν σαν τον «νεροπωλητή του Σε Τσουάν» τη στάθμη του νερού.

Ο Αργολικός μας κάμπος είναι πεδίο μνήμης και αντοχής.΄Ο,τι μπορεί να σημαίνουν στον καθένα τα συκοπερίβολα της Μεσσηνίας και τα μαστιχόδεντρα της Χίου, τα μητάτα της Κρήτης και ο κάμπος της Ημαθίας με τις ροδακινιές, οι αμπελώνες της Νεμέας, τα ελαιόδεντρα της Σπάρτης και οι αλυκές του Μεσολογγίου, ο βυθός για τους σφουγγαράδες της Καλύμνου. . .

φωτογραφίες: Κ. Γραμματικού