Η αείμνηστη Ιωάννα Παπαντωνίου παρουσιάζει

 της Κατερίνας Γραμματικού

Πριν ένα χρόνο η φίλη μου Αφροδίτη Παγούνη μου έστειλε ένα video στο Youtube. Με εντυπωσίασε τόσο ο λόγος της εκφωνήτριας, όσο και το τοπίο της παλιάς πόλης. Πόσο αγνώριστο έχει γίνει.

Παρακολουθώντας την εκπομπή του χθες μπαίνεις σε χρονοκάψουλα. Γυρίστηκε το 1982 από τον Κώστα Κουτσομύτη για την ελληνική τηλεόραση. Τα πλάνα φανερώνουν τη δύναμη του λόγου της παρουσιάστριας, της –αείμνηστης πλέον– Ιωάννας Παπαντωνίου, ιδρύτριας του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος. Παράλληλα παρουσιάζεται κι ένα "ξένο" Ναύπλιο· εκείνο το παλιό, αθόρυβο, σχεδόν μουγγό Ανάπλι του 20ού αιώνα, πριν την εισβολή του σανδαλωτού στρατού και της ξένης ιδιοκτησίας. Μόνο οι φωνές των παιδιών που σεργιανούν στα σοκάκια και χορεύουν στις πλατείες μοιάζουν να το αναστατώνουν.

Η "Άλλη Ελλάδα", όπως είναι ο τίτλος της εκπομπής από σειρά ντοκιμαντέρ, αποκαλύπτεται μέσα από την ένδυση και την παραγωγική διαδικασία: από το οργωμένο χώμα φτάνουμε στο κέντημα και την ύφανση, το πολύτιμο ρούχο. Με την ίδια την Ιω. Παπαντωνίου ξεναγό, η παράδοση παρουσιάζεται σαν ένας ζωντανός οργανισμός. 

Φεύγοντας έξω στην πόλη, οι λιγοστοί διαβάτες, κινούνται ανυποψίαστοι πλάι στην κάμερα, ανάμεσα στα κλειστά  (άδεια μπορεί) ιστορικά και διατηρητέα κτίρια. Αυτό το τοπίο ζήλεψε ο Αγγελόπουλος για τον "Θίασο" και αργότερα, το 1986, για τον "Μελισσοκόμο". Κανείς τους ίσως δεν μπορούσε να φανταστεί την προφητεία της Παπαντωνίου, όταν μιλά για τον "ελληνισμό που χάνεται" και για το ότι "μόνο με αγάπη μπορείς να διατηρήσεις κάτι".

Οι ίδιοι εκείνοι κάτοικοι, διατηρώντας την παράδοση, πέφτουν στο λιμάνι τα Θεοφάνια για να βρουν τον σταυρό.