Σπέτσες και περιμετρική οδός: Το έργο φωτισμού που διχάζει το νησί και απειλεί το προστατευμένο τοπίο

Φωτογραφία | Lifo.gr

Σ

τις Σπέτσες, ένα νησί με αυστηρούς περιορισμούς στην κυκλοφορία αυτοκινήτων και με διεθνώς αναγνωρισμένη πολιτιστική και περιβαλλοντική αξία, εξελίσσεται εδώ και δύο χρόνια μια από τις πιο έντονες τοπικές αντιπαραθέσεις. Αιτία είναι το έργο φωτισμού της περιμετρικής οδού, προϋπολογισμού περίπου 2,8 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και προβλέπει την τοποθέτηση περίπου 600 μεταλλικών ιστών ύψους 9 μέτρων σε μήκος 16 χιλιομέτρων γύρω από το νησί.

Η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι το έργο στοχεύει στην ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Ωστόσο, στις Σπέτσες —όπου τα Ι.Χ. απαγορεύονται και η κίνηση γίνεται κυρίως με ποδήλατα, μοτοποδήλατα και επαγγελματικά οχήματα— τα στοιχεία της Αστυνομίας δείχνουν ελάχιστα νυχτερινά ατυχήματα. Από το 2022 καταγράφεται μόλις ένα σοβαρό περιστατικό στην περιμετρική οδό, γεγονός που έχει ενισχύσει τα ερωτήματα για την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της παρέμβασης.

Φωτογραφία | Lifo.gr

Στον αντίποδα βρίσκεται η Αναργύρειος και Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών, ιδιοκτήτρια περίπου του 45% της επιφάνειας του νησιού, μαζί με ένα ευρύ τμήμα της τοπικής κοινωνίας. Οι αντιδρώντες μιλούν για ένα έργο που απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία ενός τόπου ο οποίος από το 1967 έχει χαρακτηριστεί ιστορικός τόπος και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Υποστηρίζουν ότι οι ψηλοί ιστοί, σχεδιασμένοι για αυτοκινητοδρόμους, δημιουργούν μια συνεχή φωτεινή ζώνη μέσα στο δάσος, καταργώντας τη φυσική διάκριση ανάμεσα στους φωτισμένους οικισμούς και τις σκοτεινές, προστατευόμενες εκτάσεις.

Το έργο ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από διαγωνισμό του Δήμου Σπετσών. Είχαν προηγηθεί εγκρίσεις από τις τοπικές υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, όχι όμως —όπως καταγγέλλεται— μια πλήρης κυκλοφοριακή μελέτη ή μελέτη οδικής ασφάλειας. Οι πρώτες εργασίες προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις, με την Αναργύρειο Σχολή να κάνει λόγο για περιβαλλοντικούς κινδύνους και θεσμικές παραλείψεις.

Φωτογραφία | Lifo.gr

Τον Ιούνιο του 2025, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων πραγματοποίησε αυτοψία και γνωμοδότησε ομόφωνα κατά του έργου, κρίνοντας ότι αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τοπίου και δεν στηρίζεται σε επαρκείς τεχνικές μελέτες. Η γνωμοδότηση αυτή υιοθετήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο εξέδωσε απόφαση μη έγκρισης και «μπλόκαρε» την υλοποίηση, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις συγκρούονται με τον προστατευμένο χαρακτήρα της νήσου βάσει του Ν. 4858/2021.

Ο Δήμος Σπετσών αντέδρασε προσφεύγοντας στο Συμβούλιο της Επικρατείας, υποστηρίζοντας ότι ενδεχόμενη ακύρωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιστροφή κοινοτικών κονδυλίων και σοβαρή οικονομική ζημιά. Το ΣτΕ χορήγησε προσωρινή αναστολή της απόφασης του ΥΠΠΟ, κρίνοντας ότι ο δημόσιος φωτισμός μπορεί να εμπίπτει σε λόγους γενικότερου δημοσίου συμφέροντος.

Ωστόσο, στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 το έργο ανεκόπη εκ νέου από την Υπηρεσία Δόμησης Πειραιά, καθώς διαπιστώθηκε ότι δεν είχε ληφθεί έγκριση από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής ούτε υπήρχε η προβλεπόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την εκτέλεση του έργου.

Φωτογραφία | Lifo.gr

Πίσω από τη νομική και διοικητική σύγκρουση, παραμένει ένα ευρύτερο ερώτημα: πώς ιεραρχούνται οι δημόσιες επενδύσεις σε έναν τόπο που αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα σε ύδρευση, αποχέτευση και διαχείριση απορριμμάτων; Για πολλούς Σπετσιώτες, το ζήτημα δεν είναι αν χρειάζεται φως σε επικίνδυνα σημεία της περιμετρικής οδού, αλλά αν ένα τόσο εκτεταμένο και παρεμβατικό έργο μπορεί να επιβληθεί χωρίς τεκμηρίωση, σε ένα νησί του οποίου η αξία βρίσκεται ακριβώς στο σκοτάδι των δασών του και στο άθικτο τοπίο του.

 

Πηγή: ArgolidasNews & LIFO