Στη σιωπηλή γειτονιά, εκεί όπου οι δρόμοι της Τρίπολης μοιάζουν να κρατούν ακόμη κάτι από την παλιά, ευθύγραμμη τάξη του 19ου αιώνα, στέκει ένα διώροφο λιθόκτιστο κτίσμα∙ μια μικρή ωδή στην νεοκλασική ευταξία. Είναι από εκείνα τα σπίτια που δεν υψώνουν τη φωνή τους στον περαστικό, αλλά τον προσκαλούν να σταθεί για λίγο, να αφουγκραστεί τις αναλογίες και τις συμμετρίες, σαν να διαβάζει κανείς πάνω στις όψεις τους έναν παλαιό κανόνα συμμετρίας.
Το μάτι οδηγείται φυσικά προς τον άξονα της πρόσοψης, μια αυστηρή, σχεδόν τελετουργική συμμετρία. Το οριζόντιο τονίζει την ηρεμία, ενώ τα πλήρη υπερισχύουν των κενών, έτσι που τα ανοίγματα μοιάζουν περισσότερο με προσεκτικά σημειωμένες παύσεις παρά με απλές λειτουργικές ανάγκες. Η λιθοδομή, σταθερή και απέριττη, είναι εκεί για να δηλώσει την αίσθηση του μέτρου που διέκρινε τους μάστορες της εποχής.
Στο ισόγειο, οι παραστάδες διαμορφώνουν μια ήπια τοξοστοιχία∙ όχι επιδεικτική, αλλά αρκετή για να θυμίσει πως η αρχιτεκτονική του τόπου γνώριζε πώς να συνομιλεί με την κλασική παράδοση χωρίς να την μιμείται δουλικά. Πάνω από αυτήν, ένα απλό μεταλλικό στέγαστρο απλώνεται σαν ίσκιος – ένας μικρός συμβιβασμός της νεωτερικότητας μέσα στην αυστηρή, νεοκλασική εικόνα.
Ο επάνω όροφος, πιο κομψός, φέρει ανάμεσα στα ανοίγματα σειρές από κεραμικές ψευδοπαραστάδες, ραβδωμένες, με επίκρανα κορινθιακού ρυθμού. Είναι στοιχεία μικρά, σχεδόν χειρονομίες∙ αλλά ακριβώς αυτά προσδίδουν στο κτίριο εκείνη την «ευγένεια» της όψης που ποτέ δεν κραυγάζει και πάντοτε υπονοεί.
Η διακόσμηση είναι λιτή, όπως ταιριάζει στο νεοκλασικισμό της ελληνικής ενδοχώρας: ζώνες, γείσα, κορωνίδες, γλυφές, αετώματα – όλα τους έντεχνα δανεισμένα από την μεγάλη παλέτα της αρχαίας ελληνικής μορφολογίας. Και όμως, πίσω από αυτήν τη λιτότητα, κρύβεται πάντα ένα μυστικό: οι ζωγραφιστές οροφές. Στα νεοκλασικά σπίτια, η οροφή δεν ήταν ποτέ απλή επιφάνεια, αλλά καμβάς. Εκεί όπου το βλέμμα, καθώς υψώνεται, βρίσκει ζωγραφιές λεπτές, επαναλαμβανόμενα μοτίβα, σκηνές και χρώματα που μεταμορφώνουν το εσωτερικό σε απρόσμενο θέατρο ιδεών.
Το σπίτι του Ιδρύματος Ε. Βοσυνιώτη, χτισμένο γύρω στα 1855, είναι ένα τέτοιο μικρό μνημείο αστικής μνήμης. Από τους τοίχους του πέρασαν παιδιά, δάσκαλοι, φιλάνθρωποι∙ κι άλλοτε, για λίγο, φιλοξένησε ακόμη και τη βασίλισσα Όλγα, αφήνοντας έτσι στο εσωτερικό του ένα αποτύπωμα από εκείνη την εποχή όπου η Τρίπολη προσπαθούσε να ορίσει τον εαυτό της μέσα στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος.
Έτσι, το νεοκλασικό αυτό σπίτι δεν είναι απλώς μια αρχιτεκτονική κατασκευή. Είναι μια ήσυχη στάση μέσα στην πόλη, ένας τόπος όπου οι γραμμές, οι αναλογίες και τα χρώματα της οροφής μιλούν με τρόπο δικό τους για το παρελθόν. Και όπως συμβαίνει συχνά με τέτοια κτίρια, η αξία του δεν βρίσκεται στην επιβλητικότητα, αλλά στη λεπτή, σχεδόν ανεπαίσθητη ακρίβεια της παρουσίας του.
Δημοσίευση σχολίου