Η ελληνική αγορά εργασίας αντιμετωπίζει μια σύνθετη πρόκληση: ενώ η οικονομία συνεχίζει να δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να βρουν το απαραίτητο προσωπικό. Σημαντικός παράγοντας αυτής της εξέλιξης είναι η μεγάλη μείωση των αλλοδαπών εργαζομένων, οι οποίοι για πολλά χρόνια κάλυπταν ανάγκες σε βασικούς τομείς της οικονομίας.
Αύξηση των κενών θέσεων εργασίας
Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, στο τέλος του 2025 οι κενές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα ξεπέρασαν τις 31.000. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά περίπου 2.700 θέσεις σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που δείχνει ότι οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν έντονες.
Οι μεγαλύτερες ανάγκες καταγράφονται:
στην εκπαίδευση, όπου λείπουν περίπου 6.900 εργαζόμενοι,
στην υγεία και την κοινωνική μέριμνα,
στη μεταποίηση,
καθώς και στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο.
Πρόκειται για κλάδους που είναι κρίσιμοι για την καθημερινή λειτουργία της οικονομίας και των δημόσιων υπηρεσιών.
Η δραστική μείωση των αλλοδαπών εργαζομένων
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης αφορά τη σημαντική μείωση των αλλοδαπών που ζουν και εργάζονται στη χώρα.
Μόνο μέσα σε ένα έτος, ο αριθμός τους μειώθηκε κατά 140.500 άτομα, δηλαδή περισσότερο από 51%. Η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στις γυναίκες, ενώ η συνολική επίδραση ήταν η μείωση του πληθυσμού της χώρας κατά 12.700 άτομα.
Σε βάθος χρόνου, η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη:
Το 2008 οι αλλοδαποί αντιστοιχούσαν στο 6% του συνολικού πληθυσμού.
Αποτελούσαν το 8,2% του εργατικού δυναμικού και των απασχολουμένων.
Σήμερα τα ποσοστά αυτά έχουν περιοριστεί περίπου στο ένα τρίτο.
Ο συνολικός αριθμός των αλλοδαπών στην Ελλάδα έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 65%.
Η αύξηση της απασχόλησης βασίζεται κυρίως στους Έλληνες
Παρά τη μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται το 2025. Οι συνολικές θέσεις εργασίας αυξήθηκαν κατά 73.700, όμως η αύξηση αυτή προήλθε αποκλειστικά από τους Έλληνες εργαζομένους, οι οποίοι αυξήθηκαν κατά 126.600 άτομα.
Αντίθετα, οι νόμιμα απασχολούμενοι αλλοδαποί μειώθηκαν κατά 53.000 άτομα, δηλαδή κατά 37,1%.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και το εργατικό δυναμικό: η συνολική αύξησή του κατά 19.500 άτομα οφείλεται κυρίως στη μεγαλύτερη συμμετοχή των ημεδαπών, ιδιαίτερα των γυναικών, στην αγορά εργασίας.
Ωστόσο, οι εγχώριες εφεδρείες δεν είναι απεριόριστες, γεγονός που καθιστά πιο πιεστικό το ζήτημα της έλλειψης προσωπικού.
Υψηλή συμμετοχή των αλλοδαπών στην αγορά εργασίας
Παρά τη μείωση του αριθμού τους, οι αλλοδαποί που παραμένουν στην Ελλάδα εμφανίζουν πολύ υψηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας.
Πάνω από το 88% των αλλοδαπών ανδρών άνω των 15 ετών συμμετέχει στο εργατικό δυναμικό, έναντι περίπου 60% των ημεδαπών.
Σχεδόν το 84% των αλλοδαπών εργάζεται, ποσοστό περίπου 30 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από εκείνο των Ελλήνων.
Η ανεργία των αλλοδαπών ανέρχεται στο 7,6%, έναντι 8,3% των ημεδαπών.
Στους αλλοδαπούς άνδρες η ανεργία περιορίζεται μόλις στο 4,9%.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι αλλοδαποί που παραμένουν στη χώρα εντάσσονται ενεργά στην παραγωγική διαδικασία και βρίσκουν εργασία σχετικά εύκολα. Ωστόσο, η εύκολη πρόσβαση στην απασχόληση δεν φαίνεται να αρκεί για να τους διατηρήσει στην Ελλάδα.
Γιατί οι αλλοδαποί εργαζόμενοι εγκαταλείπουν τη χώρα
Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η αποχώρηση των αλλοδαπών εργαζομένων δεν σχετίζεται μόνο με τη διαθεσιμότητα θέσεων εργασίας. Καθοριστικό ρόλο παίζουν:
οι χαμηλές αμοιβές,
οι συνθήκες εργασίας,
η ποιότητα των διαθέσιμων θέσεων,
καθώς και οι γεωγραφικές ανισορροπίες στην αγορά εργασίας.
Πολλοί εργαζόμενοι επιλέγουν να αναζητήσουν καλύτερες ευκαιρίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι μισθοί είναι υψηλότεροι και οι προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης πιο ελκυστικές.
Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού ως αναπτυξιακό εμπόδιο
Από το 2014 έως το τέλος του 2025 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 803.000 νέες θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, κυρίως στους τομείς του εμπορίου, των επαγγελματικών και επιστημονικών δραστηριοτήτων, καθώς και της φιλοξενίας και της εστίασης.
Παρότι η ανεργία έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, το βασικό πρόβλημα της αγοράς εργασίας φαίνεται να μετατοπίζεται: από την ανεργία στην αδυναμία κάλυψης των διαθέσιμων θέσεων εργασίας.
Η δημογραφική γήρανση, η συρρίκνωση του πληθυσμού και η μαζική αποχώρηση αλλοδαπών εργαζομένων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού μπορεί να αποτελέσει βασικό περιορισμό της οικονομικής ανάπτυξης.
Ανάγκη για ολοκληρωμένη στρατηγική
Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί μόνο περισσότερες επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας. Θα χρειαστεί κυρίως μια ολοκληρωμένη πολιτική για τη διατήρηση και την προσέλκυση εργαζομένων, τόσο ημεδαπών όσο και αλλοδαπών.
Η βελτίωση των μισθών, των συνθηκών εργασίας και των προοπτικών εξέλιξης θα είναι κρίσιμη, ώστε η οικονομική ανάπτυξη να μη συναντήσει ως βασικό εμπόδιο την έλλειψη ανθρώπων που θα τη στηρίξουν.
Δημοσίευση σχολίου