Υπάρχουν ταξίδια που τα θυμάσαι για τα τοπία τους και άλλα που τα κρατάς μέσα σου για την ιστορία που κουβαλούν. Η Τυνησία ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Είναι ένας τόπος όπου η Μεσόγειος μοιάζει να αφηγείται η ίδια το παρελθόν της. Εδώ οι Φοίνικες, οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί, οι Άραβες και οι Οθωμανοί δεν διαδέχθηκαν απλώς ο ένας τον άλλον, άφησαν ο καθένας το δικό του αποτύπωμα, δημιουργώντας έναν πολιτισμό που παραμένει ζωντανός.
Από την πρώτη στιγμή που φθάνει κανείς στην Τύνιδα, αντιλαμβάνεται ότι η ιστορία δεν περιορίζεται στους αρχαιολογικούς χώρους. Ζει μέσα στην πόλη, στις αγορές, στις αυλές των σπιτιών, στα πλακόστρωτα σοκάκια και στους ανθρώπους που συνεχίζουν να δίνουν ζωή σε μια παράδοση αιώνων.
Η Τύνιδα, μια πόλη ανάμεσα στην Ανατολή και τη Μεσόγειο
Η πρώτη εικόνα είναι γεμάτη φως. Από τις ταράτσες της παλιάς πόλης το βλέμμα ταξιδεύει πάνω από λευκούς θόλους, μιναρέδες και πολύχρωμα κεραμικά. Οι περίτεχνες αψίδες, διακοσμημένες με πλακίδια που θυμίζουν μικρά έργα τέχνης, δεν αποτελούν απλώς αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες. Είναι η συνέχεια μιας παράδοσης που γεννήθηκε αιώνες πριν και εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την αισθητική της Τυνησίας.
Το φως της Βόρειας Αφρικής αναδεικνύει κάθε χρώμα. Το λευκό των τοίχων αντανακλά τον ήλιο, ενώ οι αποχρώσεις του γαλάζιου και του πράσινου δημιουργούν μια εικόνα που δύσκολα ξεχνιέται. Από ψηλά διακρίνεται η σύγχρονη πόλη, αλλά και η Μεδίνα, ένας λαβύρινθος από στενούς δρόμους, εργαστήρια και μικρά καταστήματα που λειτουργούν σχεδόν όπως πριν από αιώνες.
Εδώ καταλαβαίνει κανείς ότι η Τύνιδα δεν είναι μόνο η πρωτεύουσα της Τυνησίας. Είναι η πύλη ενός ολόκληρου κόσμου.
Σίντι Μπου Σαΐντ: το χωριό του φωτός
Λίγα χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης βρίσκεται το Σίντι Μπου Σαΐντ, ίσως το πιο φωτογραφημένο σημείο της χώρας. Τα κατάλευκα σπίτια με τα χαρακτηριστικά γαλάζια παράθυρα και τις ξύλινες προεξοχές δημιουργούν μια εικόνα που θυμίζει νησί του Αιγαίου και ταυτόχρονα μαροκινή κασμπά.
Οι δρόμοι είναι στενοί και ανηφορικοί. Από κάθε γωνιά ανοίγεται μια διαφορετική θέα προς τον κόλπο της Τύνιδας. Οι αυλές είναι γεμάτες γιασεμιά, οι μπλε πόρτες διακοσμημένες με σφυρήλατα μεταλλικά στοιχεία και οι μικρές πλατείες γεμίζουν από κόσμο που απολαμβάνει το τσάι με δυόσμο ή τον δυνατό αραβικό καφέ.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί τόσοι ζωγράφοι, συγγραφείς και μουσικοί εμπνεύστηκαν από αυτόν τον τόπο. Το Σίντι Μπου Σαΐντ δεν είναι απλώς όμορφο· διαθέτει μια ιδιαίτερη ηρεμία που σε κάνει να περπατάς χωρίς προορισμό.
Η Μεδίνα και το τέμενος Ζεϊτούνα
Επιστρέφοντας στην καρδιά της Τύνιδας, ο επισκέπτης συναντά το Μεγάλο Τέμενος της Ζεϊτούνα. Εδώ, για περισσότερο από χίλια χρόνια, δίδαξαν σπουδαίοι λόγιοι και διαμορφώθηκε ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα του ισλαμικού κόσμου.
Γύρω από το τέμενος απλώνεται η ιστορική αγορά. Ο χαλκός χτυπιέται ακόμη με το χέρι, τα αρώματα των μπαχαρικών ανακατεύονται με εκείνα του γιασεμιού και τα πολύχρωμα υφάσματα κρέμονται στις εισόδους των μικρών καταστημάτων.
Δεν πρόκειται για ένα υπαίθριο μουσείο. Είναι μια πόλη που εξακολουθεί να ζει με τους δικούς της ρυθμούς, όπως ακριβώς συνέβαινε πριν από αιώνες.
Το Μουσείο Μπαρντό: εκεί όπου τα ψηφιδωτά αφηγούνται ιστορίες
Λίγο έξω από το ιστορικό κέντρο βρίσκεται το Εθνικό Μουσείο του Μπαρντό, ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου. Η συλλογή των ρωμαϊκών ψηφιδωτών είναι μοναδική στον κόσμο και αποκαλύπτει τον πλούτο της ρωμαϊκής επαρχίας της Αφρικής.
Οι θεοί της ελληνικής μυθολογίας, σκηνές κυνηγιού, θαλάσσια πλάσματα, προσωποποιήσεις των εποχών και μορφές της καθημερινής ζωής απλώνονται πάνω σε πολύχρωμα δάπεδα με εντυπωσιακή λεπτομέρεια.
Μπροστά σε αυτά τα έργα δεν παρατηρεί κανείς μόνο την τεχνική αρτιότητα των δημιουργών τους. Βλέπει έναν ολόκληρο κόσμο που πίστευε ότι η τέχνη αποτελούσε μέρος της καθημερινής ζωής.
Καρχηδόνα: η πόλη που αναγεννήθηκε από τις στάχτες της
Η διαδρομή συνεχίζεται στην Καρχηδόνα, τη θρυλική πόλη που ίδρυσαν οι Φοίνικες και η οποία εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις της αρχαιότητας.
Εδώ έζησε ο Αννίβας, ο στρατηγός που πέρασε τις Άλπεις με τους ελέφαντές του, προκαλώντας τη μεγαλύτερη ίσως απειλή που αντιμετώπισε ποτέ η Ρώμη.
Οι Ρωμαίοι κατέστρεψαν ολοκληρωτικά την Καρχηδόνα το 146 π.Χ., όμως σύντομα έκτισαν στη θέση της μια νέα μεγαλούπολη, ακόμη λαμπρότερη από την προηγούμενη. Σήμερα, οι θέρμες του Αντωνίνου, τα λιμάνια, οι επαύλεις και οι βασιλικές θυμίζουν το μέγεθος εκείνης της ακμής.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα ξεχωρίζει το περίφημο μαρμάρινο πορτρέτο της ύστερης αρχαιότητας, με τα ένθετα μάτια από γυαλί και λίθο. Το βλέμμα του μοιάζει ακόμη ζωντανό, σαν να παρακολουθεί σιωπηλά την ιστορία να περνά μπροστά του.
Ελ Τζεμ: η Ρώμη στην αφρικανική γη
Η μεγαλύτερη ίσως έκπληξη της Τυνησίας βρίσκεται αρκετές ώρες νοτιότερα.
Το αμφιθέατρο του Ελ Τζεμ υψώνεται μέσα σε μια επίπεδη πεδιάδα γεμάτη ελαιώνες. Η πρώτη εικόνα προκαλεί δέος. Το μνημείο διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα ρωμαϊκά αμφιθέατρα που σώζονται σήμερα.
Περπατώντας στις υπόγειες στοές, εκεί όπου περίμεναν οι μονομάχοι και τα άγρια ζώα, ο επισκέπτης αισθάνεται ότι ο χρόνος έχει σταματήσει. Οι κερκίδες, οι διάδρομοι και η αρένα διατηρούν ακόμη τη δύναμη να μεταφέρουν τον ταξιδιώτη στη ρωμαϊκή εποχή.
Το Ελ Τζεμ αποδεικνύει ότι η ρωμαϊκή αυτοκρατορία δεν ήταν μια μακρινή δύναμη που κυβερνούσε από τη Ρώμη. Ήταν ένας κοινός πολιτισμός που ένωνε την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική.
Ένας τόπος όπου συναντώνται οι πολιτισμοί
Η Τυνησία δεν είναι μόνο αρχαιολογία. Είναι οι Βέρβεροι της ερήμου, οι οάσεις του νότου, η Τζέρμπα με τη μακραίωνη εβραϊκή παρουσία, το Καϊρουάν, μία από τις ιερότερες πόλεις του Ισλάμ, αλλά και οι ατελείωτοι ελαιώνες που απλώνονται στην ενδοχώρα.
Είναι μια χώρα όπου η αρχαία Ελλάδα συναντά τη Φοινίκη, η Ρώμη συνομιλεί με το Βυζάντιο και η ισλαμική παράδοση συνεχίζει να συνυπάρχει με τα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας.
Δεν υπάρχουν πολλά μέρη στη Μεσόγειο όπου μπορεί κανείς να παρακολουθήσει με τόση καθαρότητα τη διαδοχή των πολιτισμών.
Η Μεσόγειος σε μία χώρα
Στο τέλος του ταξιδιού αντιλαμβάνεται κανείς ότι η Τυνησία δεν είναι ένας προορισμός που εξαντλείται σε έναν κατάλογο αξιοθέατων. Είναι ένα ταξίδι στην ίδια την ιστορία της Μεσογείου.
Από τις κεραμικές αψίδες της Τύνιδας και τα γαλάζια σπίτια του Σίντι Μπου Σαΐντ, μέχρι τα ψηφιδωτά του Μπαρντό, την αιώνια Καρχηδόνα και το επιβλητικό αμφιθέατρο του Ελ Τζεμ, κάθε στάση αποκαλύπτει και μία διαφορετική εποχή.
Ίσως γι' αυτό η Τυνησία γοητεύει τόσο βαθιά τον ταξιδιώτη. Δεν επισκέπτεται απλώς μια χώρα της Βόρειας Αφρικής. Διασχίζει έναν τόπο όπου γράφτηκαν μερικά από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ιστορίας της Μεσογείου και όπου το παρελθόν εξακολουθεί να συνομιλεί με το παρόν.
Δημοσίευση σχολίου