Ζωή χωρίς ανάγνωση, ζωή δίχως βιβλία / Για την Ημέρα βιβλίου


 της Κατερίνας Γραμματικού

Tαπετσαρίες βιβλίων| Πυκνοκατοικημένα ράφια| Στοιβαγμένα κείμενα |Φωτο rainhard-wiesinger|unsplash

Πώς θα ήταν η ζωή μας δίχως ποίηση, μουσική, θέατρο, κινηματογράφο…

Πώς θα ήταν ο κόσμος δίχως λουλούδια και φυτά, άστρα και σύννεφα αν όχι πυκνό σκοτάδι;

Αν κάποιοι μπορούν να ζήσουν δίχως την Καινή Διαθήκη, τη Βίβλο ή το Κοράνι, οι αιγυπτιακοί ύμνοι και το έπος του Γκιλγκαμές, ή η στίχοι της Ενχεδουάνας ως οι πρώτες γραφές των Σουμέριων στη Μεσοποταμία, προηγήθηκαν κάθε σκέψης, μαρτυρίας και αποτύπωσης συναισθημάτων του κόσμου ετούτου και δη με τη μορφή βιβλίου. Από τον πηλό στον πάπυρο, τα ανάγλυφα γράμματα πέρασαν στο τυπωμένο με μελάνι χαρτί, κάπου 5000 χρόνια μετά. Μέχρι τα ιερογλυφικά σύμβολα και η σφηνοειδής γραφή, τα συμβολογράμματα και ιδεογράμματα των Μινωϊτών και των Μυκηναίων να γίνουν σύμφωνα και φωνήεντα, έφυγαν επίσης κάποιες χιλιάδες χρόνια. Οι γραφές κάλεσαν τον Άγιο Αυγουστίνο, τους Λατίνους ποιητές, τον Οράτιο, πέρασαν τον Όμηρο, από την προφορική αφήγηση στον γραπτό λόγο, έφτιαξαν τα Carmina Burana των Βενεδικτίνων, μοναχούς να διαφυλάξουν κείμενα, αντιγράφοντάς τα και διασώζοντας την γνώση ως ιερά κειμήλια στα μοναστήρια τους.   

Καιόμενα βιβλία, απαγορευμένες σκέψεις

Μετά ήρθε η ποίηση, η λογοτεχνία, τα έπη και ... η απαγόρευση. Η ήττα της αυθεντίας επήλθε ως …στοιχείο επιβολής και ηγεμονικής κυριαρχίας.

Ρωμαίοι αυτοκράτορες έκριναν «αιρετικά» και «ανήθικα» λίστες ολόκληρες από κείμενα.

Ναζιστές και Μακαρθιστές έτρεμαν τον κομμουνισμό, οι οπαδοί της λογοκρισίας καλούσαν τον Καλλιγούλα να σηκωθεί από τον τάφο του και να ρίξει στην πυρά κάθε ενοχλητική ιδέα. Κάθε ελεύθερη σκέψη πυρπολούνταν, ενώ οι πυρονόμοι  στο βιβλίο (Fahrenheit 451) του Ray Brabbury υπηρετούν στο να κάψουν και την τελευταία βιβλιοθήκη, να εξαφανίσουν κάθε φιλομαθή βιβλιοθηκονόμο από το μάταιο τούτο κόσμο. Δεν ξέρω αν, έστω και συμβολικά, βγήκε προφητική ως ιδέα. Τα βιβλία υπακούνε σε άλλη παραβολή, της φλεγόμενης βάτου: φλέγονται αλλά δεν καίγονται.

 

Βιβλιοθήκες συστήνονται ιδανικά για εσωτερική διακόσμηση σήμερα| Photo by Jon Tyson on Unsplash

Και μετά με το “meta

Μετά και meta, όταν τα ηλεκτρονικά κουμπιά θα ξεκινούν πολέμους, στα πυρηνικά καταφύγια θα ιδρύονται σύγχρονα scriptoria να διατηρούν σε θερμοκήπια σπόρους της παλιάς γνώσης, αυτής που στράφηκε εναντίον τους γιατί δεν ταπεινώθηκε ο δημιουργός στο δημιούργημά του. Την ημέρα που το βιβλίο θα πεθαίνει, θα συντριβεί κάθε αμφιβολία περί του ποιος ήταν καλός συγγραφέας-επιστήμονας- πολιτικός, κοκ. που έφερε την «εξέλιξη» του Aνθρώπου.

Κι αν ξεμείνουμε από βιβλία, θεωρώντας ότι είναι χαμένος χρόνος και ανούσια απασχόληση…την στιγμή που το κείμενο έχει υπερκεραστεί από το υπερ-κείμενο (σύνδεσμος ή link) στις οθόνες του υπολογιστή·  Στη θέασή του δεν πιάνεται αστραπιαία το μάτι μας και ως -εκ φύσεως- δημιουργοί οι ίδιοι, θέλουμε να πειράξουμε τον σύνδεσμο, να τον πάμε πιο πέρα, να του ανοίξουμε νέους ατραπούς γνώσης; Τότε, σε σύννεφα μέσα ανορίοτων και αχαρτογράφητων κειμένων, θα ξυπνήσει από τον λόχο του κάθε ανυπάκουος στρατιώτης (πιστός millennial) που υπηρετεί με ευλάβεια στο Σύνταγμα της καθημερινότητάς του οπλισμένος με υψηλή τεχνολογία. Θα φορέσει αναγνωστικά γυαλιά και θα πιάσει στο χέρι το μολύβι, και από τυφλός αναγνώστης θα γίνει αναρχικός συγγραφέας που δεν συντάσσεται με κανένα Γραμματικό κώδικα και συνταγματάρχη Συντακτικό, πολεμώντας άκαρπα αόριστες Νεφέλες…

Ίσως να χρειάζεται για λίγο καιρό να δούμε μέσα από το σκοτάδι για να αποζητήσουμε το φως.

Post a Comment

Νεότερη Παλαιότερη