Όταν η τσίκνα γέμιζε τους δρόμους του Ναυπλίου και το γέλιο των κατοίκων ανακατευόταν με τη μυρωδιά του ψητού κρέατος, η Τσικνοπέμπτη δεν ήταν κάτι περισσότερο από απλή γιορτή αλλά μια συλλογική έκφραση χαράς και κοινωνικής ζωής. Στις μεταπολεμικές δεκαετίες του '50 και του '60, η παραδοσιακή Τσικνοπέμπτη στο Ναύπλιο είχε έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, οι γειτονιές ζωντάνευαν μέσα στη γιορτινή ατμόσφαιρα, τα σπίτια άνοιγαν τις πόρτες τους για φίλους και γνωστούς και η τσίκνα του ψητού ήταν ο συνδετικός «ιστός» της κοινωνικής ζωής.
Αυτές οι δεκαετίες υπήρξαν περίοδος ανασυγκρότησης και στοιχειωδών καθημερινών απολαύσεων για την Ελλάδα, σε μια εποχή όπου η κοινότητα και οι γειτονιές είχαν κεντρικό ρόλο στην κοινωνική ζωή, οι γιορτές όπως η Τσικνοπέμπτη δεν ήταν απλώς έθιμο, αλλά μια ευκαιρία για οικογενειακές και φιλικές συγκεντρώσεις που άφησαν ανεξίτηλες αναμνήσεις στους παλιότερους.
Ιστορικές ρίζες των γειτονιών: Πρόνοια και Συνοικισμός
Στους πρόποδες του Παλαμηδιού, η ιστορική συνοικία Πρόνοια αποτελεί μια από τις πλέον σημαντικές γειτωνιές του Ναυπλίου. Η Πρόνοια χτίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα ως ο πρώτος οργανωμένος προσφυγικός οικισμός της νεότερης Ελλάδας, με πρωτοβουλία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, για την αποσυμφόρηση της πόλης από τους πρόσφυγες μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Η Πρόνοια διατήρησε μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των μικρών σπιτιών και των στενών δρόμων της, όπου οι κοινότητες ήταν στενά δεμένες, και όπου οι κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως η Τσικνοπέμπτη, αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής.
Ο Συνοικισμός, γνωστός και ως «Νέον Βυζάντιον», ήταν άλλη μια γειτονιά σημαντική για την κοινωνική συνοχή της πόλης η οποία δημιουργήθηκε από Μικρασιάτες. Ξεκίνησε να αναπτύσσεται στα μέσα του 20ού αιώνα και μέχρι τα μέσα εκείνου του αιώνα οι κάτοικοι του αποτελούσαν μια ξεχωριστή κοινωνική ομάδα μέσα στην πόλη, διαμορφώνοντας μοναδικά δρώμενα στις γιορτές τους που έφεραν μαζί τους από την Μικρά Ασία.
Την Τσικνοπέμπτη στην Πρόνοια τότε, οι ταβέρνες στα στενά της συγκέντρωναν τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Σύμφωνα με μια μαρτυρία την δεκαετία του 1950, στην Πρόνοια υπήρχαν περίπου 30 ταβέρνες που γέμιζαν με κόσμο καθ’ όλη τη διάρκεια της αποκριάς.
Τα μεζεδοπωλεία της περιοχής έβραζαν και έψηναν από νωρίς το μεσημέρι, στα μικρά τραπέζια τους μεζέδες με άφθονο κρασί και πολύ κέφι που ανέβαινε όσο περνούσε η ώρα. Τα παραδοσιακά γλέντια, οι χοροί στους δρόμους και οι μασκαρεμένοι νέοι που τραγουδούσαν και χόρευαν στους ήχους λαϊκών σκοπών, ήταν εικόνες συνηθισμένες από το πρωί μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Στον Συνοικισμό, τα αποκριάτικα δρώμενα συνδέονταν με τη γειτονιά, τα μικρά σπίτια και τις αυλές όπου οι οικογένειες καλούσαν τις παρέες τους για κρέας, κρασί και τραγούδι. Όπως και στην Πρόνοια, οι εκδηλώσεις ήταν ανοικτές και φιλόξενες, ενισχύοντας την αίσθηση κοινότητας και γιορτής.
Παρά τις αλλαγές που έφεραν οι δεκαετίες, η ουσία της Τσικνοπέμπτης στο Ναύπλιο παρέμεινε ίδια: η γιορτή του κρέατος, η κοινή απόλαυση και η κοινωνική συνεύρεση πριν από την έναρξη της Σαρακοστής. Τα παλιά χρόνια, το έθιμο συνδύαζε και άλλες παραδόσεις, όπως το περιπλανώμενο γλέντι από σπίτι σε σπίτι, τα πειράγματα και η ευθυμία μέχρι αργά το βράδυ.
Σήμερα, οι εικόνες εκείνες της τσίκνας στους δρόμους της Πρόνοιας και του Συνοικισμού αποτελούν θύμησες μιας άλλης εποχής, όπου η απλότητα της ζωής έδινε χώρο στην αυθεντική ανθρώπινη επαφή, στο γέλιο και στο μοίρασμα του φαγητού. Κάθε χρόνο, η Τσικνοπέμπτη στο Ναύπλιο εξακολουθεί να τιμάται με τις νεότερες γενιές να κρατούν ζωντανά αυτά τα έθιμα και να τα μεταφέρουν στις σύγχρονες εκδηλώσεις του καρναβαλιού.
Πηγή εικόνων: Παλαιές φωτογραφίες Ναυπλίου
Δημοσίευση σχολίου