Το μεγάλο Ελευσινιακό ανάγλυφο με την Δήμητρα, τον Τριπτόλεμο και το μήνυμα της Άνοιξης

 Η θεά Δήμητρα παραδίδει ένα στάχυ στον Τριπτόλεμο… και κάπως έτσι στεκόμαστε στο κατώφλι της Άνοιξης, με μια υπόσχεση καρποφορίας και αναγέννησης. Το Μεγάλο Ελευσινιακό Ανάγλυφο (γύρω στα 440–430 π.Χ.) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα της κλασικής γλυπτικής και ένα εμβληματικό τεκμήριο των Ελευσινίων Μυστηρίων. Καλή Σαρακοστή — με το βλέμμα στραμμένο στη γη που ετοιμάζεται να βλαστήσει.

Το ανάγλυφο βρέθηκε στην Ελευσίνα και ήταν αφιερωμένο στο ιερό της Δήμητρας και της Κόρης. Σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στη Συλλογή Γλυπτικής, Αίθουσα 15. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο από τα γνωστά αναθηματικά ανάγλυφα της αρχαιότητας, με έντονη πιθανότητα να είχε λατρευτικό χαρακτήρα.

Αριστερά εικονίζεται η Δήμητρα, επιβλητική, ντυμένη με πέπλο και κρατώντας σκήπτρο. Με μια κίνηση ιεροπρεπή παραδίδει τα ιερά στάχυα στον Τριπτόλεμος, γιο του βασιλιά Κελεού, αναθέτοντάς του την αποστολή να διδάξει στους ανθρώπους την καλλιέργεια του σιταριού. Δεξιά, η Περσεφόνη, με χιτώνα και ιμάτιο, κρατά δάδα και ευλογεί τον νέο ήρωα, σφραγίζοντας τη μύηση και τη μετάδοση της θεϊκής γνώσης.

Η σκηνή δεν είναι απλώς μυθολογική· είναι συμβολική. Το στάχυ γίνεται σύμβολο πολιτισμού, γεωργίας και ζωής. Η μύηση του Τριπτόλεμου αντανακλά τη βαθύτερη έννοια των Ελευσινίων Μυστηρίων: τη μετάβαση από το σκοτάδι στο φως, από τον χειμώνα στην άνοιξη, από τον θάνατο στην αναγέννηση.