Σε μια εποχή όπου η ανισότητα δεν είναι απλώς στατιστική, αλλά βιωμένη πραγματικότητα, η φράση «Λαός και Κολωνάκι» αποκτά βαρύνουσα σημασία. Συχνά την ακούμε ως λογοπαίγνιο: από τη μια πλευρά ο καθημερινός άνθρωπος με τις αγωνίες και τα προβλήματά του και από την άλλη μια κοινωνία που φαίνεται να ζει σε άλλο σύμπαν ένα Κολωνάκι συμβολικό, φιγουρατζίδικο, αποκομμένο από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο μέσος πολίτης. Αυτή η διαχώριση δεν είναι απλώς γεωγραφική ή κοινωνική, είναι βαθιά πολιτική και οικονομική.
Σύγχρονες μελέτες για την παγκόσμια ανισότητα δείχνουν μια εικόνα που σοκάρει: λιγότεροι από 60.000 άνθρωποι, ένα απειροελάχιστο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού ελέγχει περισσότερο πλούτο από το σύνολο του κατώτερου μισού της ανθρωπότητας. Το 10% των πλουσιοτέρων εισοδημάτων συγκεντρώνει περισσότερα από το υπόλοιπο 90%, ενώ ο πλουσιότερος 10% κατέχει το 75% του παγκόσμιου πλούτου. Αυτές οι ανισότητες δεν είναι στατιστικές λεπτομέρειες· είναι ρήγματα που διαχωρίζουν κοινωνίες.
Όταν αναφερόμαστε στον «λαό», μιλάμε για τους ανθρώπους που ξυπνούν κάθε πρωί με το βάρος των καθημερινών οικονομικών πιέσεων, για τους εργαζόμενους που παλεύουν να καλύψουν βασικές ανάγκες, για εκείνους που αισθάνονται ότι το σύστημα έχει στηθεί έτσι ώστε να λειτουργεί προς όφελος λίγων. Αντίθετα, το «Κολωνάκι» έχει μετατραπεί σε σύμβολο μιας κοσμικής, οικονομικά ανέμελης τάξης, της ελίτ που φαίνεται να κινείται πέρα από τις αγωνίες της κοινωνίας, μια ελίτ που ζει σε περιβάλλον αποστασιοποιημένο από τα καθημερινά βάσανα. Αυτή η εικόνα είναι πολύ πιο ισχυρή από οποιαδήποτε πολιτική ρητορική.
Όμως αυτό που πρέπει να μας προβληματίζει δεν είναι μόνο οι συμβολισμοί. Είναι το πώς αυτή η κοινωνική και οικονομική ανισότητα διαμορφώνει πραγματικές επιπτώσεις στη ζωή των ανθρώπων: την πρόσβαση στην υγεία, στην εκπαίδευση, στην ασφάλεια, στην εργασία και στο όνειρο μιας αξιοπρεπούς ζωής. Όταν ένα μικρό ποσοστό έχει δυσανάλογη δύναμη και πλούτο, τότε αναπόφευκτα το κοινωνικό συμβόλαιο τραυματίζεται.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η επίκληση σε ηθικές αξίες ή η καταγγελία του «άλλου κόσμου», είναι η πραγματική αντιμετώπιση των αιτίων που οδηγούν σε τέτοιες ανισότητες. Η μείωση της κοινωνικής και οικονομικής ανισότητας είναι κρίσιμη όχι μόνο για την κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά και για τη συνοχή των δημοκρατικών θεσμών και τη βιωσιμότητα των οικονομιών. Η ανοδική τάση του πλούτου στις ανώτερες τάξεις, χωρίς επαρκή αναδιανομή ή πολιτικές κοινωνικής στήριξης, μπορεί να οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση και κρίσεις εμπιστοσύνης στο ίδιο το κοινωνικό σύστημα.
Επομένως, όταν ακούμε εκφράσεις όπως «κλαύ’ τα Χαράλαμπε» ή «Λαός και Κολωνάκι», ας σκεφτούμε πέρα από την επιφάνεια της σάτιρας. Ας τις επαναπροσδιορίσουμε ως μια πρόσκληση να δούμε βαθύτερα την κοινωνική μας πραγματικότητα: να αναγνωρίσουμε ότι οι ανισότητες δεν είναι αναγκαίες, αλλά αποτέλεσμα επιλογών, ότι η κοινωνική ευημερία απαιτεί δράση και όχι απλώς λόγια.
Δημοσίευση σχολίου